Giữa miền quê Hưng Nguyên giàu truyền thống lịch sử và văn hóa, bên dòng sông Lam thơ mộng, Đền Ông Hoàng Mười từ lâu đã trở thành một địa chỉ văn hóa tâm linh nổi tiếng, gắn bó sâu sắc với đời sống tín ngưỡng của người dân xứ Nghệ. Mỗi độ tháng Mười âm lịch, khi tiết trời chuyển mùa, dòng người từ khắp mọi miền lại tìm về ngôi đền linh thiêng để dâng hương, tưởng niệm, gửi gắm những ước nguyện tốt đẹp và hòa mình vào không gian lễ hội truyền thống giàu bản sắc. Năm 2026, Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười sẽ được tổ chức trong ba ngày, từ ngày 16 đến ngày 18/11/2026 (tức ngày 8 đến ngày 10 tháng 10 năm Bính Ngọ), tại Đền Ông Hoàng Mười, xóm Xuân Am, xã Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Đây là sự kiện văn hóa tâm linh có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị di sản văn hóa truyền thống, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Nghệ An đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Du khách về dâng hương, tham quan Đền ông Hoàng Mười

Dấu ấn tín ngưỡng thờ Mẫu trên vùng đất Hưng Nguyên

Đền Ông Hoàng Mười tọa lạc tại làng Xuân Am, xã Hưng Nguyên, là một trong những di tích lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng tiêu biểu của Nghệ An. Theo truyền thống, ngôi đền được xây dựng từ thời Hậu Lê, thờ các vị phúc thần trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ của người Việt, trong đó nhân vật được thờ chính là ông Hoàng Mười. Trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu, ông Hoàng Mười là một vị thánh được nhân dân tôn kính, gắn với hình tượng vị quan văn võ song toàn, tài đức vẹn toàn, luôn hướng về nhân dân và đất nước. Trong tâm thức dân gian xứ Nghệ, hình tượng ông Hoàng Mười còn mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa, được gửi gắm qua những câu chuyện truyền tụng, những làn điệu chầu văn và các nghi lễ thực hành tín ngưỡng.

Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đền không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng mà còn trở thành không gian lưu giữ những phong tục, tập quán, diễn xướng dân gian và đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân vùng ven sông Lam.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng đặc sắc, Đền Ông Hoàng Mười được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa năm 2002. Đặc biệt, tháng 8/2019, Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Sự kiện này khẳng định giá trị tiêu biểu của lễ hội trong đời sống văn hóa cộng đồng, đồng thời đặt ra trách nhiệm trong công tác bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản trong bối cảnh hiện nay.

Không gian lễ hội – nơi hội tụ truyền thống và đời sống cộng đồng

Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười là sự kết hợp hài hòa giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội sôi nổi, thể hiện rõ nét đặc trưng của lễ hội truyền thống vùng Nghệ Tĩnh. Phần lễ được tổ chức với các nghi thức truyền thống như lễ khai quang, lễ rước, lễ yết cáo, lễ cúng Đức Thánh, lễ Đại tế, lễ tạ và lễ hồi sắc. Mỗi nghi thức đều mang ý nghĩa riêng, thể hiện lòng thành kính, đạo lý uống nước nhớ nguồn, sự tri ân đối với các bậc tiền nhân và ước vọng về cuộc sống bình an, hạnh phúc, mưa thuận gió hòa.

                                                                                            Nghi thức Lễ tại Lễ Hội ông Hoàng Mười

Nếu phần lễ tạo nên chiều sâu văn hóa và sự linh thiêng của không gian di tích thì phần hội lại mang đến không khí vui tươi, náo nhiệt, thắt chặt tình đoàn kết trong cộng đồng. Các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian như kéo co, bóng chuyền nam, bóng chuyền nữ… không chỉ tạo sân chơi lành mạnh mà còn góp phần khơi dậy tinh thần thượng võ, sự gắn kết và ý thức gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.

Một trong những điểm nhấn được mong đợi của lễ hội là chương trình nghệ thuật khai hội kết hợp hoạt động thả đèn hoa đăng trên sông Mộc. Trong không gian lung linh của ánh đèn và dòng nước, những ngọn hoa đăng mang theo lời nguyện cầu bình an, hạnh phúc, tạo nên một điểm nhấn giàu cảm xúc, góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm văn hóa tâm linh của người dân và du khách.

Bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa tâm linh

Không chỉ có ý nghĩa trong đời sống tín ngưỡng, Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười còn là một sản phẩm văn hóa đặc sắc, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch của địa phương. Mỗi mùa lễ hội, Đền Ông Hoàng Mười đón đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dâng hương, tham quan, tìm hiểu lịch sử, văn hóa và trải nghiệm những nét đẹp trong sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống. Qua đó, hình ảnh vùng đất Hưng Nguyên nói riêng và Nghệ An nói chung được giới thiệu, lan tỏa rộng rãi hơn.

Trong bối cảnh phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản, việc tổ chức lễ hội cần tiếp tục được thực hiện theo hướng trang trọng, văn minh, an toàn và tiết kiệm; bảo đảm giữ gìn tính nguyên gốc của các nghi lễ truyền thống, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng và hạn chế những biểu hiện thương mại hóa trong hoạt động tín ngưỡng. Giá trị của một lễ hội không chỉ nằm ở quy mô tổ chức hay số lượng người tham dự, mà quan trọng hơn là khả năng gìn giữ ký ức văn hóa, nuôi dưỡng bản sắc và trao truyền những giá trị tốt đẹp cho các thế hệ mai sau.

Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười năm 2026 vì thế không chỉ là dịp để nhân dân bày tỏ lòng thành kính đối với vị phúc thần được tôn thờ, mà còn là cơ hội để mỗi người thêm hiểu, thêm yêu những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương. Từ không gian linh thiêng của ngôi đền cổ đến những hoạt động lễ hội đậm đà bản sắc, tất cả góp phần tạo nên sức sống bền bỉ của một di sản văn hóa trên vùng đất xứ Nghệ.

                               

Hẹn gặp trong mùa lễ hội tháng Mười

Theo kế hoạch, Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười năm 2026 diễn ra từ ngày 16 đến ngày 18/11/2026 tại Đền Ông Hoàng Mười, xóm Xuân Am, xã Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Các hoạt động chính trong chương trình gồm: lễ khai quang; khai mạc và thi đấu các môn thể thao, trò chơi dân gian; lễ rước, lễ yết cáo, lễ cúng Đức Thánh; chương trình nghệ thuật khai hội và thả đèn hoa đăng trên sông Mộc; lễ Đại tế, chung kết và trao giải thể thao; lễ tạ và lễ hồi sắc.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh đặc sắc, Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười hứa hẹn sẽ mang đến cho nhân dân và du khách những trải nghiệm ý nghĩa, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Hưng Nguyên – Nghệ An giàu truyền thống, giàu bản sắc và giàu tiềm năng du lịch.

                                                                                       Không gian yên bình của Di tích Đền ông Hoàng Mười

Xin trân trọng kính mời nhân dân và du khách thập phương về tham dự, trải nghiệm và cùng chung tay gìn giữ, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia – Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười.